KKDİK son tarih 30 Eylül 2026: geçici kayıtta ne yapmanız gerekiyor?

Türkiye'nin kimyasal mevzuatının omurgası olan KKDİK Yönetmeliği (Kimyasalların Kaydı, Değerlendirilmesi, İzni ve Kısıtlanması Hakkında Yönetmelik), 23 Haziran 2017 tarihli ve 30105 mükerrer sayılı Resmî Gazete'de yayımlandığından beri kademeli bir takvim üzerinde ilerliyor. 2026 yazı, bu takvimin en yoğun noktalarından biri: 30 Eylül 2026, geçici kayıt dosyalarının Bakanlığa iletilmesi için verilen son tarih.

Bu yazıda takvimin hangi parçasının ne anlama geldiğini, 30 Eylül'ün kimleri bağladığını ve elinizde kalan sürede sırayla ne yapmanız gerektiğini anlatıyoruz. Amacımız korkutmak değil; tarihi doğru okumanızı sağlamak.

1. Takvimde tam olarak neredeyiz?

KKDİK süreci üç ayrı adımdan oluşuyor ve bu adımlar sık sık birbirine karıştırılıyor:

• Ön kayıt (ön-MBDF): Maddenin Bakanlığa bildirilmesi ve aynı maddeyi kaydedecek firmalarla aynı forumda buluşulması. Yeni piyasaya arz edilen maddeler için ön kayıt, piyasaya arz tarihinden itibaren 30 gün içinde yapılır.
• Geçici kayıt: Tam kayıt dosyası henüz hazır değilken, maddeye ilişkin temel bilgilerin Kimyasal Kayıt Sistemi (KKS) üzerinden Bakanlığa sunulması.
• Tam kayıt: Fizikokimyasal, toksikolojik ve ekotoksikolojik verilerin, maruz kalma senaryolarının ve kimyasal güvenlik raporunun yer aldığı teknik dosyanın sunulması.

Bakanlığın sanayi odaları aracılığıyla duyurduğu takvimde geçici kayıt için iki tarih vardı: lider firmalar için 31 Mart 2026, üye firmalar için 30 Eylül 2026. İlk tarih geçti. Bugün önümüzde duran tarih ikincisi.

2. Değişen ne? Bireysel geçici kayıt imkânı

KKDİK'in mantığı REACH ile aynı: aynı maddeyi kaydedecek firmalar bir araya gelir, pahalı testleri tek seferde yaptırır ve maliyeti paylaşır. Bu yapıda dosyayı hazırlayan firmaya lider firma, veriye katılan diğerlerine üye firma denir.

Uygulamada bu model tıkandı: birçok madde için lider firma çıkmadı ya da lider firma belirleme süreci tamamlanamadı. Kimyasallar Danışma Grubu'nun değerlendirmesi sonrasında, sanayi odaları aracılığıyla duyurulduğu üzere (İSO duyurusu, 10 Mart 2026) geçici kayıt süreçleri bireysel olarak da yürütülebiliyor. Firmalar, bireysel geçici kayıt gerekçelerini açıkça belirterek dosyalarını KKS üzerinden sunabiliyor.

Pratik sonucu şu: "Lider firma bulunamadı, o yüzden bekliyoruz" artık geçerli bir mazeret değil. Aynı zamanda iyi bir haber — süreç artık tek başınıza ilerletilebiliyor.

3. 30 Eylül 2026 kimi bağlıyor?

Kısa cevap: Türkiye'de yılda 1 ton veya daha fazla miktarda kimyasal madde imal eden veya ithal eden herkesi. Bu, sadece kimya sanayii demek değil. Kapsama giren tipik durumlar:

• Yurt dışından hammadde, katkı, çözücü, boya, mürekkep, yapıştırıcı, tekstil kimyasalı ithal eden üreticiler,
• Kendi tesisinde madde imal eden firmalar,
• Karışım ithal edip içindeki maddeler bazında 1 tonu aşan firmalar,
• Türkiye dışında yerleşik üreticiler adına hareket eden tek temsilciler.

Miktar hesabı madde bazında ve yıllık yapılır. "Biz kimyasal üretmiyoruz, sadece kullanıyoruz" diyen bir tekstil ya da metal işleme firması, ithalatı kendi yapıyorsa kayıt yükümlüsü olabilir. Yükümlülüğü belirleyen faaliyet, sektör adı değil.

Kapsam dışında kalanlar

Bazı ürün grupları KKDİK'in kayıt yükümlülüğü dışındadır veya kısmen muaftır: atıklar, radyoaktif maddeler, gümrük gözetimindeki transit maddeler, ilaç ve kozmetik gibi kendi mevzuatı olan ürünler. Ancak muafiyet çoğu zaman "ürün" değil "kullanım" düzeyinde tanımlanır; aynı madde bir kullanımda muaf, diğerinde kayda tabi olabilir. Bu yüzden muafiyet iddiası, dosyalanmadan önce madde madde gerekçelendirilmelidir.

4. 30 Eylül'e kadar yapılmazsa ne olur?

Burada abartılı ifadelerden kaçınmak gerekiyor, çünkü bu alanda çok fazla korku pazarlaması dolaşıyor. Dürüst tablo şu:

• Geçici kaydını süresinde tamamlamayan firma, ilgili dönem için kayıt yükümlülüğünü yerine getirmiş sayılmaz.
• KKDİK'in temel ilkesi "veri yoksa pazar yok"tur: kayıt yükümlülüğü doğmuş ancak yerine getirilmemiş bir madde, yasal olarak piyasaya arz edilemez.
• Geçici kayıt yapan firmalara, tam kayıt yükümlülüğünü tamamlamaları için Bakanlığın ilave kolaylık ve süre tanıyabildiği belirtiliyor. Geçici kaydı kaçırmak, bu esneklikten de mahrum kalmak anlamına gelir.
• Kayıt yükümlülüğüne uyulmaması, Çevre Kanunu kapsamında idari yaptırımlara konu olabilir.

Yani asıl risk ceza kalemi değil, tedarik zincirinizin kesilmesi: kaydı olmayan bir maddeyi müşteriniz de sizden alamaz hale gelir.

5. Kalan sürede izlenecek sıra

1. 01Madde envanterini çıkarınSon 12 ayın ithalat ve üretim kayıtlarından madde bazlı liste üretin: madde adı, CAS ve EC numarası, yıllık miktar, tedarikçi, kullanım amacı.Karışım ithal ediyorsanız bileşen bazında kırılım gerekir — tedarikçinizden bileşim bilgisi isteyin.
2. 02Rolünüzü netleştirinİmalatçı mısınız, ithalatçı mı, alt kullanıcı mı, yoksa tek temsilci mi? Yükümlülük buna göre değişir; yanlış rol seçimi dosyayı baştan sakatlar.
3. 03Ön kayıt ve MBDF durumunu kontrol edinHer madde için ön kayıt yapılmış mı, madde bilgi değişim forumunda lider firma var mı? Yoksa bireysel geçici kayıt yolunu seçin.
4. 04Eksik verileri toplayınSınıflandırma ve etiketleme bilgisi, fizikokimyasal veriler, kullanım tanımları. Tedarikçiden gelen güvenlik bilgi formları burada birincil kaynaktır.
5. 05KKS'de dosyayı hazırlayın ve gönderinEÇBS üzerinden KKS'ye giriş, firma ve yetkilendirme tanımları, madde bazında veri girişi, doğrulama ve gönderim.Yetkilendirme adımı ilk kez yapılıyorsa günler alabiliyor; bunu son haftaya bırakmayın.
6. 06Tam kayıt takvimini planlayınGeçici kayıt bittiğinde iş bitmiyor. Maddelerinizi 2026 / 2028 / 2030 kademelerine yerleştirip test ve veri paylaşımı bütçesini şimdiden çıkarın.

6. Sonrası: tam kayıt kademeleri

23 Aralık 2023 tarihli ve 32408 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikle tam kayıt son tarihleri yeniden düzenlendi. Güncel kademeler:

Dikkat edilmesi gereken nokta: 31.12.2026 kademesi 30 Eylül'den sadece üç ay sonra. Yüksek tonajlı ya da CMR sınıfı maddeleri olan firmalar için 2026 sonbaharı, geçici kayıt ve tam kayıt hazırlığının üst üste bindiği bir dönem olacak. Bu iki işi ayrı ayrı değil, tek bir plan içinde yürütmek gerekiyor.

KKDİK sürecinin bütününü — kapsam, ön kayıt, MBDF, dosya içeriği, maliyet kalemleri — adım adım anlattığımız yazımız için: KKDİK kaydı nasıl yapılır?

Sık sorulan sorular

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; firmanızın özel durumu için resmî mevzuat metni ve Bakanlık duyuruları esas alınmalıdır. Son güncelleme: 5 Ağustos 2026.